Informatie over obesitas voor zorgverleners

Obesitas als chronische aandoening

Obesitas in een notendop

Obesitas, wereldwijd de meest voorkomende chronische aandoening, heeft verstrekkende gevolgen voor individuen en de samenleving als geheel. De impact van obesitas strekt zich uit over diverse aspecten, waaronder fysieke gezondheid, mentaal welzijn, kwaliteit van leven en economie. Op individueel niveau kunnen obesitaszorgprogramma's symptomen en gerelateerde aandoeningen effectief verbeteren of zelfs omkeren. Echter, obesitas is een bijzonder gecompliceerde ziekte, omdat het somatische, psychologische en sociale aspecten omvat die allemaal met elkaar verweven zijn. Er zijn verschillende risicofactoren en oorzaken die kunnen bijdragen aan obesitas, met gevolgen die variëren in ernst en die diverse orgaansystemen treffen, zoals type 2 diabetes, hart- en vaatziekten en niet-alcoholische leververvetting. Schokkend genoeg leidt overgewicht en obesitas jaarlijks tot meer dan 1,2 miljoen sterfgevallen in heel Europa, waardoor het nu de op drie na belangrijkste doodsoorzaak is. Het begrijpen en aanpakken van obesitas vereist daarom een multidisciplinaire benadering.

De huidige perceptie van obesitas

Naast de medische complexiteit van obesitas, blijft ook de perceptie ervan binnen de samenleving een uitdaging. Obesitas wordt vaak nog gestigmatiseerd en gezien als een kwestie van persoonlijke verantwoordelijkheid. Deze negatieve perceptie leidt tot vooroordelen en discriminatie tegen personen met obesitas, waardoor het voor hen moeilijk wordt om openlijk over hun gewichtsproblemen te praten en hulp te zoeken. Bovendien zijn veel mensen zich niet bewust van de ernstige comorbiditeiten die geassocieerd kunnen worden met obesitas, zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en gewrichtsaandoeningen. Het is zorgwekkend dat op dit moment een gezonde levensstijl nog onvoldoende wordt aangemoedigd, niet alleen bij jongeren maar ook bij volwassenen, en in alle sectoren, zelfs in de privésfeer.

Erkenning van obesitas als chronische ziekte

Gelukkig begint obesitas langzaam maar zeker erkenning te krijgen als een chronische ziekte die een langdurige en complexe behandeling vereist. Het is van essentieel belang om te begrijpen dat obesitas niet slechts een kwestie is van wilskracht of gebrek aan discipline, maar eerder een multifactoriële aandoening met genetische, omgevings- en gedragscomponenten. Het gebrek aan erkenning heeft echter geleid tot een gebrek aan gepaste en tijdige behandeling en langdurige opvolging van mensen met obesitas. Om effectieve strategieën te ontwikkelen en de zorg en ondersteuning voor mensen met obesitas te verbeteren, is het cruciaal dat obesitas als een chronische ziekte wordt erkend. Alleen door de krachten te bundelen kunnen we een passend antwoord bieden op de obesitasepidemie die ons treft.

Belang van het bepalen van obesitasernst

Het hebben van overgewicht of een hoge BMI betekent niet meteen dat iemands gezondheid slecht is, en het verklaart ook niet direct de sterfte- of ziektecijfers. Een betere manier om te beoordelen of iemand met obesitas mogelijk gezondheidsproblemen heeft, is door te kijken naar de ernst van obesitas.

Het is erg belangrijk om de ernst van obesitas nauwkeurig vast te stellen. Hiervoor wordt het gestandaardiseerde EOSS-model (Edmonton Obesity Staging System) gebruikt. Dit model stelt zorgverleners in staat om de gezondheidstoestand van de patiënt en de invloed van obesitas op verschillende lichaamsfuncties grondig te beoordelen. Deze nauwkeurige beoordeling vormt de basis voor een op maat gemaakt behandelplan.

EOSS is een classificatiesysteem met vijf stadia dat kijkt naar metabole, fysieke en psychologische factoren die verband houden met obesitas en hoe deze de gezondheid van de patiënt beïnvloeden. Het biedt een nauwkeuriger beeld van de sterfte- en ziektecijfers van obesitas dan bijvoorbeeld BMI, zoals weergegeven in de onderstaande figuur. Op basis van de stadia kunnen passende behandelopties worden overwogen.

Het nauwkeurig beoordelen van de ernst van obesitas zorgt ervoor dat obesitaszorg op de juiste manier wordt verdeeld. Gezien de groeiende prevalentie van obesitas, is het belangrijk om de beschikbare middelen en zorgfaciliteiten efficiënt en effectief te benutten. Een goede verdeling van obesitaszorg over verschillende zorginstellingen en zorgverleners draagt bij aan toegankelijke zorg en minimale wachttijden.

Binnen PlexusENDmore volgen we de richtlijnen van BASO en Eetexpert met betrekking tot de behandelingsflow voor obesitas: https://belgium.easo.org/wp-content/uploads/2023/03/Obesity-Flowchart-Huisarts-V4_NL_01032023.pdf

Paramedici in de buurt die geaccrediteerd zijn voor obesitas

Eén van de doelen van het obesitasplan binnen PlexusENDmore is om ervoor te zorgen dat paramedici in de plexuszorgregio continu worden bijgeschoold over obesitaszorg. Op deze manier willen we ervoor zorgen dat alle zorgprofessionals op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen en best practices in obesitaszorg, ongeacht in welk zorgniveau ze zich bevinden. Via deze opleidingen streven we naar het opzetten van een Plexusaccreditatiesysteem, waardoor het voor zorgprofessionals in de eerste en tweede lijn gemakkelijker wordt om patiënten die een behandeling nodig hebben voor obesitas tijdig door te verwijzen naar de juiste specialisten. Het kennen en vertrouwen van elkaar, evenals het gezamenlijk uitdragen van een consistente boodschap naar de patiënt, is essentieel in de behandeling van obesitas.